Sabah aceleyle hazırlanırken lensin gözde batması, bulanık görünmesi ya da parmağa yapışıp kalması çoğu zaman lensin kendisinden değil, uygulama rutininden kaynaklanır. Doğru lens takma teknikleri, yalnızca birkaç saniyede lensi yerleştirmeyi değil; hijyeni korumayı, lensin doğru yönde olduğundan emin olmayı ve gözünüzün verdiği sinyalleri doğru okumayı da kapsar.
Kontakt lens kullanımında hedef, lensi göze hızlıca koymak değildir. Hedef; reçetenize uygun, temiz ve hasarsız lensi göz yüzeyine rahat biçimde yerleştirmektir. Özellikle ilk kez lens kullanacak kişiler, toric astigmat lens kullanıcıları ve renkli lens tercih edenler için küçük ayrıntılar konfor üzerinde belirleyici olabilir.
Lens takma teknikleri öncesinde doğru hazırlık
Lense dokunmadan önce ellerinizi parfümsüz bir sabunla yıkayın ve tüy bırakmayan temiz bir havluyla tamamen kurulayın. Elinizde kalan nem, musluk suyu veya krem kalıntısı lensin yüzeyine taşınabilir. Kontakt lensler suyla temas etmemelidir; lens kabını ya da lensi durulamak için de sadece uzmanınızın önerdiği uygun lens solüsyonu kullanılmalıdır.
Ayna karşısında, iyi aydınlatılmış bir alanda uygulama yapmak başlangıçta işleri kolaylaştırır. Lens kutusundan ya da kabından çıkardığınızda ürünü avuç içinde kaybetmemek için lavabo giderini kapatmanız da pratik bir önlemdir. Uzun tırnaklar lensi yırtabilir veya göze temas ederek tahrişe neden olabilir. Bu nedenle lensi parmak ucuyla, nazikçe tutmaya çalışın.
Reçete, göz ve lens tarafını kontrol edin
Sağ ve sol göz numaraları farklıysa lensleri karıştırmamak için her zaman aynı gözden başlayın. Örneğin önce sağ lensi takıp sonra sol lense geçmek, özellikle yüksek numara, multifocal veya astigmat toric lens kullananlar için düzeni korur.
Lensi işaret parmağınızın ucuna yerleştirin ve şeklini inceleyin. Doğru yöndeki lens, kenarları yukarı doğru duran düzgün bir kase görünümündedir. Kenarlar dışarı doğru açılıyor, tabak gibi yayılıyorsa lens büyük olasılıkla ters dönmüştür. Ters takılan lens bazen gözde durabilir; fakat batma, hareket etme veya netliğin azalması gibi sorunlara yol açabilir.
Lens üzerinde yırtık, çatlak, kıvrım veya gözle görülür bir kir varsa kullanmayın. Günlük lenslerde yeni bir lens açmak en güvenli seçenektir. Aylık ya da 2 haftalık lens kullanıyorsanız, bakım talimatına uygun şekilde temizlenmiş ve solüsyonda bekletilmiş olduğundan emin olun.
Lens takma teknikleri: Adım adım uygulama
Başınızı hafifçe dik tutun ve aynaya doğrudan bakın. Lensi baskın elinizin işaret parmağı ucunda tutmak çoğu kullanıcı için kontrolü artırır. Aynı elin orta parmağıyla alt göz kapağını aşağı çekin. Diğer elinizle üst kapağı, kirpik diplerine yakın bir noktadan yukarıda sabitleyin. Kapağı yeterince sabitlemek, refleks olarak göz kırpmanızı azaltır.
Lensi doğrudan gözün renkli kısmının üzerine yavaşça bırakabilirsiniz. Gözünüze yaklaşmak sizi geriyorsa önce yukarı bakıp lensi gözün beyaz kısmına yerleştirmek de işe yarar. Ardından gözünüzü kapatın, birkaç kez nazikçe kırpın ve lensin merkezlenmesini bekleyin. Sertçe göz kırpmak veya gözü ovuşturmak lensin kaymasına neden olabilir.
İlk birkaç saniyede hafif bir farkındalık hissi normal olabilir. Ancak keskin batma, sürekli yanma, yoğun sulanma veya bulanık görme normal kabul edilmez. Böyle bir durumda lensi çıkarın, kontrol edin ve gerekiyorsa yeni lens kullanın. Aynı şikayet tekrar ederse lensi yeniden takmakta ısrar etmeyin.
Lens gözdeyken neye bakmalısınız?
Aynaya bakarak lensin gözün ortasında durup durmadığını kontrol edin. Görüş netse, gözde belirgin kızarıklık yoksa ve lens her kırpışta rahatsız edici biçimde hareket etmiyorsa yerleşim genellikle uygundur. Tek gözde bulanıklık varsa önce sağ-sol lens karışıklığını, ardından lensin ters olup olmadığını düşünün.
Yeni bir marka veya farklı bir lens materyaline geçildiğinde ilk günlerde adaptasyon gerekebilir. Yine de adaptasyon, ağrıyı veya belirgin kızarıklığı açıklamaz. Özellikle uzun süre ekran karşısında kalan profesyoneller ve öğrencilerde kuruluk hissi daha sık görülebilir. Böyle durumlarda göz doktorunuzun önerdiği lens uyumlu suni gözyaşı ürünleri değerlendirilmelidir.
Günlük, aylık, toric ve renkli lenslerde farklar
Günlük lensler, tek kullanımlık yapıları nedeniyle bakım adımını azaltır. Günü bitirdiğinizde lensi çıkarıp atarsınız; ertesi gün yeni bir çift kullanırsınız. Yoğun seyahat edenler, düzensiz programı olanlar veya lens bakım rutinini minimumda tutmak isteyenler için bu kullanım şekli pratik olabilir.
Aylık ve 2 haftalık lenslerde ise takma tekniği kadar doğru temizlik de önemlidir. Lens çıkarıldıktan sonra önerilen solüsyonla ovalama ve durulama işlemi gerekiyorsa üretici talimatına göre uygulanmalıdır. Eski solüsyonun üzerine yeni solüsyon eklemek doğru bir bakım yöntemi değildir. Lens kabı da düzenli aralıklarla yenilenmelidir.
Astigmat toric lenslerde yönlendirme işaretleri bulunabilir. Bu işaretler, lensin gözde doğru eksene oturmasına yardımcı olur. Toric lens takıldıktan sonra görüntünün hemen keskinleşmemesi mümkündür; lensin dönmesi ve yerine oturması için kısa bir süre gerekebilir. Netlik birkaç dakika içinde düzelmiyorsa lensin tersliği, eksen uyumu veya reçete bilgisi kontrol edilmelidir.
Multifocal lens kullanıcılarında yakın ve uzak görüşe alışma kişiden kişiye değişebilir. İlk kullanım günlerinde ışık değişimlerinde veya küçük yazılarda farklılık hissedilebilir. Renkli lenslerde ise estetik görünüm kadar çap, eğrilik ve numara değerleri de önem taşır. Numarasız renkli lensler dahi gözle temas eden medikal ürünlerdir; reçetesiz, rastgele ölçüyle veya paylaşarak kullanılmamalıdır.
Sık yapılan hatalar konforu neden azaltır?
Makyajı lens takmadan önce yapmak, far veya maskara parçacıklarının göze kaçma riskini artırabilir. Daha güvenli sıra önce lensi takmak, ardından makyaj yapmaktır. Çıkarırken de önce lensi çıkarıp sonra makyajı temizlemek daha uygundur.
Lensle uyumak, duş almak, havuza ya da denize girmek enfeksiyon ve tahriş riskini artırabilir. Bazı özel lenslerde kullanım süresi doktor tarafından farklı belirlenebilir; burada esas olan, size verilen kişisel kullanım önerisidir. Lensin önerilen değişim süresini aşmak da oksijen geçirgenliği ve yüzey temizliği açısından sorun yaratabilir.
Bir başka yaygın hata, rahatsızlık yaşandığında lensi gözde tutmaya çalışmaktır. Lensiniz her zamanki gibi konforlu değilse bunun nedeni toz, kozmetik kalıntısı, yüzey hasarı, kuruluk veya yanlış yerleşim olabilir. Sorunu zorlamak yerine lensi çıkarıp değerlendirmek daha doğru yaklaşımdır.
Lensi güvenle çıkarma yöntemi
Çıkarma işleminden önce yine ellerinizi yıkayıp kurulayın. Yukarı bakarken alt göz kapağını aşağı çekin. İşaret parmağınızla lensi gözün beyaz kısmına doğru hafifçe kaydırın, ardından başparmak ve işaret parmağınızla nazikçe kavrayarak çıkarın. Lensi doğrudan korneanın merkezinde sıkıştırmaya çalışmak yerine önce aşağıya kaydırmak, yeni kullanıcılar için daha rahat olabilir.
Günlük lensi çıkardıktan sonra yeniden kullanmayın. Planlı değişimli lenslerde bakım sürecini geciktirmeden başlatın. Lensinizi çıkarırken yırtarsanız, gözünüzde parça kalıp kalmadığından emin olun. Şüphe varsa gözünüzü ovuşturmayın ve bir göz sağlığı uzmanına danışın.
Ne zaman lensi bırakıp destek almalısınız?
Ani ağrı, ışığa hassasiyet, belirgin kızarıklık, çapaklanma, görmede azalma veya lens çıkarıldıktan sonra da geçmeyen batma hissi varsa lens kullanımına ara verin. Bu belirtiler basit bir kuruluk sorunundan daha fazlasını işaret edebilir. Kontakt lensle ilgili göz şikayetlerinde doğru adım, göz doktoru değerlendirmesi almaktır.
Lens seçimi de uygulama kadar önemlidir. Günlük, aylık, renkli, yüksek numara, multifocal ya da astigmat toric lens seçenekleri arasında karar verirken reçetenizdeki değerleri ve önerilen kullanım tipini esas alın. Lens Sepeti.NET'te kullanım süresi, lens tipi ve marka bazında doğru kategoriden ilerlemek; tekrar sipariş verirken hem zaman kazandırır hem de alıştığınız ürün özelliklerini korumanıza yardımcı olur.
Her takışta aynı temiz ve kontrollü rutini uygulamak, lens kullanımını daha rahat hale getirir. Gözünüzün konforu değiştiğinde ise eski alışkanlığınıza güvenmek yerine lensinizi, bakım düzeninizi ve uzman önerinizi yeniden kontrol edin.